bukidnon

[BINISAYA] PASIDUNGOG: Legasiya ni Fr. Salengua matud pa sa taga Mintapod

person access_timeSunday, May 16, 2021 chat_bubble_outline0 comment

Ni Datu Salagoman Benny D. Cumatang

IMPASUG-ONG, Bukidnon (BukidnonNews.Net/14 Mayo 2021) Kini isa ka paghandum sa natabang ni Fr. Pablo “Bling” Salengua sa mga Lumad.

Akong sugdan sa panahon nga naila nako si Fr.Bling. Kadto nga panahon, ang komunidad sa Mintapod uban sa mga katigulangan sama ni Amay Mantangkilan, bag-o pa nakarecover gikan sa pakigbisog nga mabawi ang Lompatag o Mintapod gikan sa pag-okupar sa isa ka religious nga grupo sa tuig 1993.

Si Padre na assign isip parish priest sa Kalabugao. Dala niya ang mga volunteers gikan sa Diocese sa Malaybalay ug uban pang mga non-government organizations (NGOs) aron magpahigayon og mga  community visits.

Naila niya ang mga lumulopyo sa Mintapod pinangunahan ni Amay Mantangkilan ug ang maong pagbisita nagsugod pinaagi sa pag-inambitay sa mga pangutana ug hunahuna kung unsa ang gusto o pangandoy niya sa mga Higaunon ug ni Amay alang sa komunidad aron dili na mautro pa ang pag-okupar sa yuta gikan sa  mga migrante o dumuduoong nga gikan sa gawas.

Tungod sa maong pag-inambitay ug pagbisita,namugna ang mga programa para sa Mintapod pinaagi sa pagpangulo ni Padre. Nag-una ang plano alang sa panginabuhian, pagpanguma nga adunay igi-igo nga kita, edukasyon o literacy, health, land tenure o pag-apply sa certificate of ancestral domain title ug uban pa.

Ang maong mga plano ug intervention nag-expand ngadto sa uban nga komunidad sa tibook parokya sa Kalabugao. Nagkadaghan usab ang nagtinabangay nga mga grupo sa volunteers tungod sa pagdasig ug hugot nga advocacy ni padre nga mu-angat ang hibalo, panginabuhi, edukasyon, maayong panglawas, espirituhanon, kulturanhon ug seguridad sa yutang kabilin sa mga Higaunon.

Lakip sa iyahang plano ang pagtukod sa mga infrastructure, staff house, simbahan, eskwelahan, scholarship, tulugan, health centers ug animal dispersal aron ipakita ngadto sa mga Higaunon paunsa ipauswag ang kahimtang nga mahaw-as gikan sa kapobrehon tungod kay pangandoy niya nga wala nay Higaunon nga makasinati pa sa tumang kawad-on ug kagutom. Makab-ot sa mga kabataan ug sumusunod ang taas nga edukasyon aron pagpangandam sa umaabot, nga ang komunidad sa Higaunon  adunay ligdong ug masaligan nga mga pangulo.

Si Fr.Bling usa ka makugi ug desente nga tawo. Gusto niya limpyo ug han-ay ang tanan ilabina sa panglawas, comportable ang paglihok ug adunay sakto nga pagkaon nga matud pa niya “Ang dili mutrabaho, dili pakaonon”.

Maguol siya kon ang kahimtang sa iyang sakop wala muuswag, “failure” ug wala maningkamot. Sangko sa langit ang iyang kalipay kon adunay balita nga ang iyang gisuportahan nga estudyante nagmalampuson gikan sa pagtungha; kon ang iyahang gitudloan sa pagpanguma dako ang harvest o kita; kon ang iyang sakop nakasulod na sa maayong trabaho nga haruhay. Matud niya unsaon man ang kalsada kon ang mga tawo walay sakyanan unya gabaklay pa gihapon ug labaw satanan walay produkto nga ibaligya ngadto sa merkado.

Kadaghanan sa maong mga plano natuman. Na-approve na ang Certificate of Ancestral Domain Title-CADT; natukod ang mga eskwelahan; tribal tulugan sa pipila ka mga komunidad; kadaghanan nilampos ang mga scholars sa ilang edukasyon; nahatagan ang mga Higaunon sa mga mananap, sama sa kabaw, baka, kabayo ug uban pang kagamitan sa pagpanguma.

Sa iyang pag-edukar sa mga Indigenous People nga mga komunidad sa Bukidnon isip pari ug director sa Indigenous Peoples Apostolate –IPA sa taas nga panahon, gikonsiderar siya nga amahan tungod sa iyang hiyas nga dasigon, pakit-on ug tudluan ang tawo nga maningkamot aron adunay makaon ug muuswag ang pagpuyo nga dili magsalig sa ubang tawo. Matud pa niya nga ang tinuoray nga leader adunay kabtangan, pagkaon, ug labaw sa tanan mainampoon.

Sa akong nasinati sa panahon nga nauban ko si padre, kanunay niya mahisgotanan ang plano nga mukita pinaagi sa pagpanguma. Dili mawala ang gamay nga calculator sa iyang bulsa. Sa panahon nga magtapok na ang mga alagad sa simbahan, iyahang pangutan-on kon pila ka hektarya ang ilang luna, isumpay niya ang pagsulti ang mahal nga presyo sa produkto ug iya kining kwentahon o compyuton kon pila ang magasto ug pila ang ginansya. Busa ang mga mag-uuma  nga maminaw maikag ug mahimoot.

Si Fr. Bling isa usab ka disciplinarian. Usahay moabot nga masuntokan niya ang tawo nga dili magmatngon ilabina  kon kini iyang sakop. Gusto niya ipabati nga kinahanglan responsable ug matinahuron sa kaugalingon ug sa isigkatawo.

Ang iyang adbokasiya sa pagpanguma nga adunay kita nakahatag dalan sa kahimtang ug panag-ingnan sa mga parokyano, mag-uuma, mga datu, mga bae, kabataan ug mga lideres sa nagkadaiyang komunidad ug katilingban sa Bukidnon. Bisan paman sa uban nga mga lugar, namahimo kining buhong sa paningkamot nga makab-ot ang seguridad sa pagkaon.

Giisip siya nga amahan sa pagka-mainampoon, pagkamanggihatagon, pag-edukar, pagpaambit sa iyang kahibalo ug pag-umol sa kahibalo sa mga kabataang Lumad nga mamahimong lig-on,mauswagan sa panginabuhi ug ligdong nga mga lideres sa ilang tagsatagsa ka mga komunidad sa umaabot nga panahon.

Para kanimo padre, daghan kaayong salamat sa imong pagbuhos ug paggahin sa kaugalingon. Ikaw ang Pundasyon. (Isa si Datu Salagoman Benny D. Cumatang sa mga kagawad sa Munisipyo sa Impasug-ong, isip indigenous peoples mandatory representative (IPMR). Anak siya ni Amay Mantangkilan, nga maoy chieftain sa 14,313-hektarya nga  Agtulawon, Mintapod, Higaonon Cumadon (Agmihicu) ancestral domain sa Impasug-ong. Nadawat sa tribu ang ilahang Certificate of Ancestral Domain Title (CADT) kaniadtong Mayo 2008). Kini salmot niya sa PASIDUNGOG, nga kabahin sa BINISAYA section sa website sa BukidnonNews.Net.)

SA LITRATO: Hulagway ni Fr. Pablo "Fr. Bling" Salengua kinudlit ni Alken Sugalay, miyembro sa Parish Youth Apostolate sa Sts. Peter and Paul Parish sa Dalirig, Manolo Fortich, Bukidnon 

Pipila sa mga ginsakopan sa Parish Youth Apostolate sa Sts. Peter and Paul Parish sa Dalirig, Manolo Fortich, Bukidnon mi-pose uban kang Fr. Pablo "Fr. Bling" Salengua sa okasyon sa pagsaulog sa Indigenous Peoples Sunday sa parokya. Litrato gikan sa FB Account ni Mervin Y. Bildo III

Pipila sa mga ginsakopan sa Parish Youth Apostolate sa Sts. Peter and Paul Parish sa Dalirig, Manolo Fortich, Bukidnon mi-pose uban kang Fr. Pablo "Fr. Bling" Salengua sa okasyon sa pagsaulog sa Indigenous Peoples Sunday sa parokya. Litrato gikan sa FB Account ni Mervin Y. Bildo III

folder_openAssigned tags
content_copyCategorized under
shareShare article